نارنجستان قوام: یادگاری تاریخی در قلب شهر بهار نارنج

0 138

نارنجستان قوام: یادگاری تاریخی در قلب شهر بهار نارنج

باغ نارنجستان قوام می‌تواند مقصد ایده‌آلی برای شما باشدچه شیراز را بخاطر عطر مسحور کننده‌ی بهار نارنجش بشناسید، چه از جهت تاریخ با شکوهش و چه به دلیل معماری تاریخی زیبایش، این بنای بسیار زیبا که ما را با هنر منحصر به فردش به دورانی ویژه در تاریخ می‌برد همیشه یکی از مقاصد محبوب برای گردشگران داخلی و البته بین‌المللی بوده‌است. با ما همراه باشید تا در قالب مقاله‌ای اختصاصی، گشتی در این زیبایی و شکوه بزنیم.

موقعیت جغرافیایی و همسایگی‌بنا

این باغ  در محله بالاکفت و در قسمت شرقی انتهای خیابان لطفعلی‌خان زند واقع است. این محدوده تقریبا در نقطه انتهایی و شرقی شهر قدیم و در جایی که در گذشته دروازه دولت، دروازه منذر و کل شیخ ابوذرعه قرار داشته‌اند، واقع شده است. از مقاصد گردشگری تاریخی که در نزدیکی این مجموعه قرار دارند می‌توان به خانه‌ی زینت‌الملوک، مسجد نصیرالملک و خانه‌ی سنتی پرهامی اشاره کرد که با فاصله‌ی کمی با هم در خیابان لطفعلی‎‌خان زند واقع شده‌اند.

تاریخچه

این مجموعه که به باغ قوام نیز مشهور است، بین سال‌های ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ خورشیدی مقارن با حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار، به دستور علی‌محمد‌خان قوام ساخته شده و از دو قسمت بیرونی (موزه‌ی نارنجستان) و اندرونی (خانه‌ی زینت‌الملوک) تشکیل و به وسیله‌ی تونل به هم مرتبط می‌باشند. این بنا به عنوان دارالحکومه یا محل انجام امور سیاسی، نظامی و دیدار با نمایندگان دولت‌های خارجی مورد استفاده بوده است. بنای نارنجستان در سال ۱۳۴۵ خورشیدی به دانشگاه شیراز اهدا گردید و بین سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸ خورشیدی مورد استفاده موسسه آسیایی، تحت سرپرستی پروفسور آرتور اپهام پوپ، ایران‌شناس معروف بوده‌است.

اطلاعات معماری

مساحت این مجموعه ۳۵۰۰ متر مربع است و ساختمان‌های آن که در دو ضلع شمالی و جنوبی واقع شده‌اند، زیربنایی معادل ۹۴۰ متر مربع دارند. از دیگر  بناهای موجود در این مجموعه نیز می‌توان به حمام گچینه، حسینیه قوام، مکتب‌خانه قوام (خانه عراقی‌ها)، اندرونی قوام (منزل زینت‌الملوک)، دیوان خانه قوام (نارنجستان) و حمام اختصاصی قوام اشاره کرد. البته در گذشته اصطبل و زنجیرخانه و بازارچه‌ای هم در این مجموعه وجود داشت که در اثر احداث خیابان لطفعلی‌خان زند از بین رفته است. نارنجستان قوام

پلان قدیمی باغ و بنا

این دو ساختمان توسط معماران و هنرمندان شیرازی با استفاده از هنر‌هایی از قبیل آیینه‌کاری، منبت‌کاری، نقش‌پردازی، آجرکاری، معرق‌کاری، حجاری، گچ‌بری، مقرنس‌کاری و … تزیین شده‌اند. با ورود از زیر ساختمان جنوبی و فروشگاه لوازم سنتی و تزیینی، با موحوطه‌ی بسیار زیبا و متقارن از درختان نارنج و نخل روبه‌رو می‌شویم که به ساختمان اصلی بسیار پر رنگ و نور و آیینه‌کاری شده منتهی است.

نارنجستان قوام

با گذر از این محوطه به ساختمان اصلی و ایوان شکوه‌مندش می‌رسیم. در سمت چپ قهوه‌خانه قرار دارد. برای ورود به ساختمان و ایوانش چندین پلکان از دوطرف ایوان تعبیه شده که خود بسیار زیبا و هنر‌مندانه طراحی شده‌اند.

نارنجستان قوام

در اطراف و پشت ایوان اتاق‌های کوچکی وجود دارند که با ورود به آن‌ها درون دریایی از هنر معرق و آیینه‌کاری غوطه‌ور خواهیم شد. در این اتاق‌ها وسایل و مبلمان تاریخی مربوط به همان دوران چشم‌نوازی می‌کنند.

نارنجستان قوام

سقف اتاق‌های مجاور بیشتر از جنس چوب با نقش‌ و نگارهایی زیبا بر آن است ولی با ورود به اتاق اصلی مجاور ایوان، رنگ‌های منعکس شده از آیینه‌کاری سقف، چشمانتان را خیره‌ خواهد‌ کرد.

نارنجستان قوام سرتاسر اتاق اصلی و ایوان از آیینه کاری بی‌نظیر آن دوره پوشیده شده و توجه به تمامی جزئیات این اثر به روزها‌ و حتی هفته‌ها زمان نیاز دارد. تالار اصلی که به تالار آیینه یا شاه‌نشین معروف است، از طریق یک پنجره‌ی چوبی

هلالی با دریچه‌های ارسی به ایوان مرکزی مرتبط می‌شود.دیوار‌های این تالار سراسر آیینه‌کاری شده‌اند.

نارنجستان قوام
نارنجستان قوام

روی شومینه‌ای از جنس سنگ مرمر یکپارچه، دو تصویر قرینه از قوام‌الملوک سوم حجاری شده‌است. ایوان مرکزی با دو ستون سنگی بزرگ که برای برگزاری مراسم مختلف مورد استفاده بوده دارای سقفی بلند و یکپارچه است که با

آیینه‌کاری و نقاشی‌های زیبا تزیین شده است.وجود آیینه‌های بزرگ روی دیوار‌های تالار و ایوان، مناظر دیدنی را از محوطه‌ی باغ، حوض و آب‌نما منعکس می‌کند.

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام

سقف باشکوه ایوان

در جلوی ایوان، حوضی زیبا با تک‌فواره‌اش ما را به شکوه دوران اوج این اثر می‌برد.در زیرزمین این بنا موزه‌ی اشیاء عتیقه‌ی نارنجستان قرار دارد که متشکل از مجموعه‌ی زیبا و ارزش‌مندی از ظروف، سکه‌ها، تابلو‌ها، کاشی‌کاری‌ها و … از دوره‌های مختلف تاریخی ایران است.

نارنجستان قوام

دسترسی

برای دسترسی به این مجموعه می‌توانید از سمت چهارراه نمازی در طول خیابان لطفعلی‌خان زند به سمت شرق حرکت کرده و پس از گذشتن از مسجد نصیرالملک این مجموعه را در سمت چپ خود مشاهده کنید. در ساعات شلوغ روز پارک کردن در این منطقه کمی با مشکل رو به رو است که با توجه به طول مناسب خیابان می‌توان اتومبیل را در فاصله‌ی معقولی متوقف‌ کرد.

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام

صندلی بازمانده از همین مکان در زمان شکوه

نارنجستان قوام

دیوار های بی نظیر ایوان

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام

ساختمان جنوبی و فروشگاه صنایع دستی

نارنجستان قوام

حجاری‌های مرسوم آن دوره در همه جای بنا به چشم می‌خورند.

نارنجستان قوام

مرکز ساختمان جنوبی

نارنجستان قوام

نمایی از بالکن ساختمان جنوبی رو به باغ

نارنجستان قوام

بالکن ساختمان جنوبی

نارنجستان قوام

ورودی مجموعه

نارنجستان قوام

سقف راهروی ورودی

نارنجستان قوام

برخی از اشیا عتیقه و تاریخی درون موزه

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام

نارنجستان قوام
تمامی تصاویر متعلق به وبسایت کجارو هستند و استفاده‌ از آن‌ها منوط به اجازه‌ی کتبی از مدیریت است. نارنجستان قوام

منبع کمکی: ویکی پدیا

 

ممکن است بپسندید بیشتر از نویسنده

ارسال یک پاسخ

Connect with:



آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

last.today
لیدوما طب